Geen hiv-overdracht bij ondetecteerbare viral load: Ook niet bij anale seks!

Geen hiv-overdracht bij ondetecteerbare viral load: Ook niet bij anale seks

We wisten al dat de kans op hiv-overdracht bij een ondetecteerbare viral load nul is of zeer klein. De eerste resultaten van een nieuwe studie bevestigen dit. Dat geldt ook voor anale seks en ook tijdens het hebben van een andere soa.

De ‘Partner-studie’ onderzoekt serodiscordante stellen (de ene is hiv-positief de andere niet) die niet altijd een condoom gebruiken tijdens de seks en van wie de hiv-positieve partner een viral load heeft onder de 200. Doel van de studie is om te kijken of in een dergelijke situatie de hiv-positieve partner zijn virus kan overdragen aan de hiv-negatieve partner. Uit een tussentijdse analyse waarvoor de paren tot twee jaar gevolgd zijn, bleek dat er binnen de relaties van de deelnemers geen hiv-overdacht heeft plaatsgevonden. Dat geldt zowel voor anale seks als voor vaginale seks. Het hebben van een andere soa zou volgens de resultaten geen effect hebben op de gevonden kans van nul.
Overigens betekent de gevonden kans op overdracht niet dat die kans werkelijk nul is, het zou in theorie iets hoger kunnen liggen. De hoofdonderzoeker merkte wel op dat nul nu de best mogelijke schatting van het risico is.

Geen overdracht
De tussentijdse resultaten gaan over 767 paren, waaronder 282 homoparen. Bij de hetero’s was het aantal stellen waar de man hiv-positief of de vrouw hiv-positief is, ongeveer gelijk. Tijdens de periode waarin de stellen werden gevolgd, hadden de homomannen in totaal naar schatting 16.400 keer onbeschermde seks. Bij de heterostellen was dat 28.000.
Van de hiv-positieve homomannen kreeg tijdens de periode waarin ze gevolgd werden 16% een andere soa. Bij de hiv-positieve hetero’s lag dat percentage rond de 5.
Gedurende die periode werd er geen hiv-overdracht gevonden tussen de partners, ook niet bij anale seks en ook niet bij stellen van wie de hiv-positieve partner een andere soa had.
Wel raakten enkele hiv-negatieve partners geïnfecteerd tijdens de studie. Ze kregen het virus echter niet van hun vaste partner maar van een andere.

Toch niet nul?
Al vindt de analyse in deze studie dat de kans op hiv-overdracht nul is als de hiv-positieve partner een viral load onder de 200 heeft, dan is de kans in werkelijkheid mogelijk toch niet nul, maar iets hoger. Bij vaginale seks zou die kans maximaal 2% per jaar kunnen zijn en bij anale seks 4%. Dat verschil komt niet voort uit het verschil in risico van beide technieken, maar uit het feit dat er minder anale seks voorkwam in de studie dan vaginale seks. Dan gaan er wetten van statistiek gelden. En die stellen hier dat de onzekerheidsmarge dan dus groter is. Als de homomannen langer gevolgd worden, kan de onzekerheidsmarge heel goed dalen en dichter bij de nul komen te liggen.
Daarom worden voor de Partner-studie nog extra homostellen gezocht die willen deelnemen. Dat geldt ook voor Nederland.

Zoeken naar tekortkomingen
In feite zijn de uitkomsten van de tussentijdse analyse niet schokkend. Ze zijn in overeenstemming met het Zwitserse standpunt, dat inmiddels al ruim zes jaar standhoudt. Tegenstanders van en twijfelaars over dit standpunt hebben vaak gezocht naar tekortkomingen, ‘gaten’, in het standpunt. Een zo’n gat zou zijn dat we niets wisten over het risico bij anale seks. De Zwitsers hebben destijds ook gezocht in de literatuur en in hun cohort en vonden geen gevallen van overdracht onder de Zwitserse voorwaarden. Dat gold ook voor anale seks.
Een andere leemte zou zijn dat de kans op hiv-overdracht tijdens het hebben van een soa verhoogd zou zijn. De Zwitsers sloten in hun voorwaarden het hebben van een andere soa daarom uit. Niet omdat met die soa de kans op hiv-overdracht bij een ondetecteerbare viral load groter wordt, maar omdat we daar niet genoeg over wisten. Ze sloten het dus voor alle zekerheid uit. De uitslagen van de analyse suggereren dat het extra risico bij het hebben van een andere soa niet bestaat, of anders uiterst klein is.
Dit neemt natuurlijk niet weg dat het belangrijk is om je te laten testen op andere soa’s en dat je die als ze gevonden worden laat behandelen. Niet om de kans op hiv-overdracht te verkleinen maar vanwege de gezondheidsschade van de soa zelf.

Kleine risico’s
De kans op hiv-overdracht bij een ondetecteerbare viral load is nul of anders heel klein. Andere preventietechnieken, waaronder condoomgebruik, zijn zeker ook niet 100% veilig. In die zin ligt het met een ondetecteerbare viral load niet anders. Wel is het aannemelijk dat de kans op hiv-overdracht bij beschermde seks en een detecteerbare viral load groter is dan bij onbeschermde seks en een ondetecteerbare viral load.

Naschrift redactie Hivnieuws
Dit is het laatste artikel dat Kees Rümke heeft geschreven. Op zijn ziekbed zijn de laatste inhoudelijke tekstvoorstellen met hem nog besproken. Kees heeft veel bijgedragen aan langer leven en goede zorg voor hiv-positieven. Terugkijkend op zijn activisme is het dan mooi en bijzonder dat datgene wat hem destijds zo heeft bewogen om als activist werkzaam te worden – de angst voor, en het stigma van, hiv-positieven als promiscue virusverspreiders – door deze wetenschappelijk onderbouwde bevestiging van het Zwitserse standpunt nu ook eindelijk helemaal teniet zou kunnen worden gedaan.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: