Kennis over hiv voor verbetering vatbaar!

Kennis over hiv voor verbetering vatbaar!
(Bron: Sensoa – Nieuws)

Het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (WIV) bracht begin april 2015 een nieuw rapport uit gebaseerd op de Gezondheidsenquête 2013, deze keer over de kennis van de bevolking over hiv en aids. Het rapport schoof de volgende kernpunten naar voor:

– In de bevolking van 15 jaar en ouder bestaan er nog steeds foute percepties over de overdracht van Hiv/aids: 63% van de bevolking heeft hierover ten minste één foute perceptie.

– Personen van 15 jaar en ouder zijn over het algemeen goed op de hoogte over de veilige methoden om zich tegen Hiv/aids te beschermen. Alarmerend is echter dat ze niet goed inschatten welke strategieën onveilig zijn om zich tegen Hiv te beschermen.

– Slechts 48% van de bevolking schat de ernst en de ongeneeslijkheid van Hiv/aids correct in.
6% van de bevolking van 15 jaar en ouder geeft aan in de 12 maanden voorafgaand aan de enquête een Hiv-test te hebben laten uitvoeren. Een volgehouden sensibilisering rond Hiv/aids is nodig voor twee bevolkingsgroepen: jongeren en laagopgeleiden. Inwoners van het Vlaams Gewest hebben een minder goede kennis over Hiv/aids.

– 6% van de bevolking van 15 jaar en ouder geeft aan in de 12 maanden voorafgaand aan de enquête een Hiv-test te hebben laten uitvoeren.

– Een volgehouden sensibilisering rond Hiv/aids is nodig voor twee bevolkingsgroepen: jongeren en laagopgeleiden.

– Inwoners van het Vlaams Gewest hebben een minder goede kennis over Hiv/aids.

Sensoa heeft een aantal kanttekeningen bij de conclusies die uit de resultaten worden getrokken.

Kennis impliceert niet noodzakelijk gedrag

Kennis is maar één element. Er is echter geen rechtstreekse link tussen gewenst gedrag en kennis. Kennis is een belangrijke factor, maar minstens even belangrijk zijn attitudes, vaardigheden en omgevingsfactoren. Voelen mensen zich in staat om de seksuele voorgeschiedenis binnen een nieuwe partnerrelatie te bespreken? Kunnen jongeren onderhandelen over wat ze wel of niet willen in hun seksuele relatie? Durven ze een condoom ter sprake te brengen? Op deze vragen biedt de gezondheidsenquête geen antwoord. Nochtans zijn deze factoren even belangrijk voor het stellen vaneen bepaald gedrag. Twee illustraties:
Kennis neemt toe met het opleidingsniveau, maar dat opleidingsniveau speelt dan weer niet als het gaat over de mate waarin een hiv-test de afgelopen 12 maanden werd aangevraagd. En, het ontbreken van kennis is maar één van de elementen die tot discriminatie van mensen met hiv kan leiden. Ook goed geïnformeerde mensen kunnen panikeren als hun kinderen in een klas zitten met een seropositief klasgenootje.

Wie loopt het meest risico?

De gezondheidsenquête levert geen gegevens aan over seksuele voorkeur en etnische achtergrond. Daardoor kunnen we op basis van enkel de enquête niet nagaan of de kennis beter is bij de groepen die het meest risico lopen, of juist niet. Zijn het de mensen die het meeste risico lopen die zich laten testen, of degene die denken dat je van eenzelfde glas te drinken kan besmet worden? Jongeren en laagopgeleiden worden naar voor geschoven als doelgroepen voor de sensibilisering. Deze conclusie houdt echter geen rekening met epidemiologische gegevens, andere persoonlijkheidskenmerken, de relationele context en omgevingsfactoren die niet werden bevraagd.

Vlaanderen versus Wallonië?

Het rapport stelt dat het opmerkelijk is dat de kennis over hiv/aids lager is in het Vlaamse Gewest dan in het Waalse Gewest. Maar dat blijkt vooral bij oudere leeftijdsgroepen, in de jongere leeftijdscategorieën (15-44 jaar) lijken de cijfers vergelijkbaar met het Waals Gewest. Dat is ook aannemelijk. Franstalig België heeft er tot voor kort voor gekozen om campagnes vooral te voeren via de massamedia, naar een algemeen publiek. Aan Vlaamse kant gingen de preventie-inspanningen rond hiv vooral naar doelgroepen waar hiv het meest voorkomt, namelijk bij mannen die seks hebben met mannen en Sub Saharaanse Afrikaanse migranten. Voor deze doelgroepen voorziet Sensoa (en HIV-SAM) een doelgroep specifieke aanpak, waarin de preventie van hiv wél op de voorgrond staat.

Banalisering van hiv

Sensoa vindt het niet verwonderlijk dat de het aantal mensen dat denkt dat hiv/aids een ernstige en ongeneeslijke ziekte is, op tien jaar tijd van 83% naar 78 % is gedaald. In deze periode verschenen, vooral in Vlaanderen, vele berichten over verbeterde medicatie en veel getuigenissen van mensen met hiv over hoe dit hun levenskwaliteit ten goede is gekomen. Van ‘banalisering’ van hiv is echter geen sprake. Het feit dat ondanks deze berichten nog steeds bijna vier vijfde van de bevolking hiv/aids als een ernstige en ongeneeslijke ziekte ziet, illustreert volgens ons het tegenovergestelde.

Conclusie

De cijfers over de kennis over hiv bij de algemene bevolking zijn een nuttig stukje van de preventiepuzzel. Ze geven inzicht in een aantal misvattingen onder de bevolking en de evolutie van de kennis rond hiv doorheen de jaren. Ze laten ons ook toe om na te gaan in welke leeftijdscategorieën de kennis het hoogst of het laagst is. Het rapport houdt opnieuw een pleidooi voor een volgehouden inspanning, dat we volledig delen. De gezondheidsenquête behandelt dan nog maar één van de seksuele overdraagbare aandoeningen (soa). We vrezen dat de kennis rond andere soa nog lager ligt, terwijl deze veel frequenter voorkomen onder de algemene bevolking. Sensoa blijft daarom inzetten op sensibiliseren rond soa en hiv, doelgroepgerichte campagnes en een goede relationele en seksuele vorming op school.

Sensoa wil ook graag samenzitten met het WIV om nog andere elementen uit de enquête te halen en onze feedback op de beschouwingen te geven.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: